BUYRUĞA GÖRE İNANÇ ESASLARI
Alevilerin kutsal kitaplarından"Buyruk"larda yazıldığına göre Alevi yolunun temeli üç sünnet ve yedi farza dayanır. Bu temel esaslara uymak zorunludur. Üç sünnet ve yedi farz şunlardır:
ÜÇ SÜNNET YEDİ FARZ
Üç Sünnet
1. Dilini tevhid kelimesinden ayırmaya.
2. Gönlünden düşmanlığı gidere, kimseye kin ve kibir tutmaya, kıskanclık etmeye, hırsına uyup şeytana gönül vermeye ve
3. Sözü Hakkın kudreti ola, kimseyle kavga etmeye, kimseye düşmanlık yapmaya.
Yedi Farz
1. Çok sır saklaya,
2. Talip binbir ise, bir otura ve bir dilden söyleye,
3. Hakkın terazisine itaat ede, yaptığı bir günaha bin özür ve niyaz eyleye, kimsenin giybetini etmeye ve yalan yere and içmeye, yalan söylemeye,
4. Mürebbi hakkına itaat ede, emrine uya,
5. Kuşak kuşana, halifeden el alıp, tövbe eyleye,
6. Musahibini hakikatte Hak cemiyetine eriştire,
7. Halife’den taç ve kisvet kabul eyleye. Özünü şeyhlere ulaştıra Bu yol üzere olmayana sofu diye inanmayasanız.
Bir kişi bunca farzdan ve sünnetten düşse, ona derman yoktur, sürgün olur, yüzü karadır.
Oniki Sart
1. Cömertlik
2. Mutluluk
3. İbret
4. Gayret
5. Sohbet
6. Mürüvvet
7. Şefkat
8. Şefkat
9. İkram
10.Tevella
11.Teberra
Oniki İslek
1. Evvel kendi özünü hassas etmektir
2. Marifet tohumunu ekmektir
3. Şefkat beslemektir
4. Riza eteğini tutmaktır
5. Hikmet sıfatını sem etmektir
6. Özünü hizmet hürmetin saklamaktır
7. Özünü mukarribiyle hudetmektir,
8. Özünü sabır ehline vermektir
9. Muhabbet kilesiyle ölçmektir
10.Takva değirmeninde özünü arındırmaktır
11. Su ile yugurmaktır
12. İradet tennurunda pişmek ve ihlas sofrasına girmek , özünü dervişlere ve fukaralara sarfetmektir.
ELİNE DİLİNE BELİNE HAKİM OLMAK
Eline, diline, beline hakim olma kuralı Alevilerin yaşamları boyunca uymaları zorunlu ahlak sisteminin adeta simgesidir. Eline bağlı olmak, elinle koymadığını almamak, diline bağlı olmak gözünle görmediğini söylememek ve beline hakim olmak haram olan cinsel ilişkiye girmemektir. Bu kural Alevi toplumunun cok güçlü ahlak sisteminin özetidir ve Alevi Yolu Dedelerimizin deyimiyle "kıldan ince, kılıctan keskindir". Yolun bu kurallarına uymayanlar düşkün sayılırlar. Düşkünler toplumdan soyutlanırlar, isledikleri hatanın durumuna göre değişik şekillerde cezalandırılırlar. Alevi toplumunda kadın-erkek yaşamın her alanında eşittir. Çalışırken de, ibadet ederken de kadın erkek birliktedir. Sünni geleneğin aksine tek eşlilik esastır. Başlık parası gibi uygulamalar kabul edilmez. Kadın olsun erkek olsun eşinden şikayetini Dedeye iletebilir, suçlu bulunursa düşkün edilir. Alevilerde sosyal yasamın her alanında kadının da erkekle birlikte ve eşit olarak yeralması bunu çekemeyenlerce çeşitli iftiralara da konu olmuştur.
BUYRUĞA GÖRE İNANÇ ESASLARI