Güvenç Abdal, Alevilik Hakkında Ayrıntılı Bilgi ve Bilinmeyenler

ALEVİLİKTE DAR
         
Dar, bir Alevinin canlara  ve dedeye saygısının açıklanmasını anlatanbir duruş biçimidir. Alevilik insanı Tanrı’nın kabesi saydığından , dar insana ve insanın kişiliğinde Tanrı’ya yapılan bir saygıdır.
 Alevilikte dar çeşitleri dörttür. Bunlar sırasıyla         
 Mansur Dar-ı/ Nesimi Dar-ı/ Fazlı Dar-ı/ Fatma Dar-ıdır.

DAR-I MANSUR VEYA MANSURDARI
 
İmam Cafer Buyruğuna göre ,Hallac-ı Mansur’un asılarak Hakk’a göçmesini anmak ve Mansur-un anısını yaşatmak ile yapılan duruş biçimidir. Hallac-ı Mansur, darağacında idam sehbasında  asılarak şehit edildiğinden ,Dar’da duran talip inançları uğruna idam edilmeye hazır olduğunu dile getirir.
            Dede ,önünde elleri ve kolları yana salınmış saygılı bir biçimde durur.  Bu duruşa Dar-ı Mansur  adı verilir.
 
 
DAR-I FAZLI VEYA FAZLI DARI
Göğsüne bıçak saplanarak yüz üstü  bırakılan Hz.Fazlı’nın anısını canlandırmak amacı ile yapılır.Cemde ‘’Aşkola’’  denildiğinde  talip yüz üstü kapanır.Bu saygı hali ‘’Fazlı gibi bıçak yüreğimde ‘’ anlamına gelen  bir eylemdir. Bir başka yorumu ise inançları uğruna biçağın ciğerine saplanmasına razıyım denilmektedir.
 
 
DAR-I NESİMİ VEYA NESİMİ DARI

Nesimi Dört Kapının sonuncusunu yani Hakikat kapısını açtığından dolayı ve sahabelere öğrendiği Tanrı sırlarını açıklamaya başladı. Yani ‘’İçindeki Sultan-ı’’ keşfettiğini bir anlanda Tanrı ile cemal cemala olduğunu  dile getirdi. Bu kavramı dile getirdiğinden dolayın ‘’Tanrı’lık iddia ettiği ‘’ suçlaması ile yargılandı. Yargılanırken fikirlerinden vazgeçtiği anda  salıverileceği söylenildi. Nesimi bu  sözleri ciddiye almadığı gibi  kişilinden hiç ödün vermedi. Bunun üzerine derisi yüzülmesine ve yakılarak öldürülmesine karar verildi. Nesimi bu işkencelere yiğitce direndi ve şehit oldu. Söylenceye göre ,Nesimi’nin cesedi yakılmış ve gökyüzüne savrulmuş. Yani ‘’Enel Hak! Enel Hak! ‘’ (Ben Tanrı’yım ,Ben Tanrı’yım ) diye yükselmiştir.
 
Nesimi  Dar’ı ,Pir Nesimi’nin anısını canlı  tutmak için yapılır. Talip Fazlı darından doğrulup oturduğu zaman , Nesimi Dar’ına  geçmiş olur. Bu dar , talibin Nesimi gibi Hak yolunda derisini yüzdürmeye hazır olduğundan dolayı yapılır.
 
 
   DAR-I FATMA VEYA FATMA DARI
 
Bir  Cuma günü  Hz.Fatma ,Hz.Hasan ve Hz.Hüseyin evde otururken Hz.Ali , bir tas su istemiş , o anda Hz.Hüseyin kapıya yakın olduğundan hemen kalkmış o anda sol ayağının baş parmağının taşa vurarak kanatmış  Babasına su verirken , ayağındaki kanı göstermemek için sağ ayak başparmağını sol başparmağın üzerine koymuş (mühürlemiş) . Hz. Ali’nin su içmesini öyle darda bekledi. Talipler Hz. Hüseyin’in bu anısını yaşatmak için, Fatma Dar-ına geçerler.  Bundan dolayı Aleviler Cemlerde ve Cuma ibadetlerinde Dede’ye ve Pir’e,Mürşit’in huzurunda, sağ ayak başparmağını sol ayak başparmağın üzerine korlar ve sağ ellerini kalplerinin üzerine  getirir,vücutlarını öne doğru eğerler. Bu duruş biçime  Fatma Dar-ı denir.