Güvenç Abdal, Alevilik Hakkında Ayrıntılı Bilgi ve Bilinmeyenler

Halimizi Hal eyledik
Yolumuzu yol eyledik
Her çiçekten bal eyledik
(Arıya) Aliye saydılar bizi.. (Pir Sultan)
 
Alevilik bir çok inancının sentezinden oluşan, sembolik olarak kırklar cemini[90] temel kaynak alan ve daha çok sözlü geleneğe dayanan kendine özgü inanç sistemidir.
Konunun uzmanları Alevi-Bektaşi inancının kökenleri kaynaklarda hakkındaki tezleri “ 1. Şiilik tezi, 2. Şamanizm tezi, 3. Eski Ortadoğu ve Anadolu kültürleri tezi, 4. Senkretist (Syncretiste) tez ” olarak dört ana grup altında ele alınmaktadır.
Yani genel olarak yazılı kaynaklarda Anadolu’da yaşayan Alevi kitlelerin inançlarının ya Sünni-Şii ayrılığına dayandığı; veya eski Türklerin inançlarına veya Şamanizm dayandığı; veya eski Ortadoğu ve Anadolu inançlarına dayandığı ifade edilmektedir. Bazı çalışmalarda ise bunların hepsinin etkili olduğunu düşünen senkretist tez savunulmaktadır. Anadolu’da Alevilik konusunun açıklanmasında sentez görüşlerin daha geçerli olduğu görülmektedir.  Bize göre de Anadolu’da Alevilik konusu ancak, Türk kitlelerin anayurtlarındaki inançları, İslam’ı benimsemeleri, göç etmeleri sırasında ve son olarak geldikleri Küçük Asya’da yani Anadolu’da karşılaşmış bulundukları, dinsel ve kültürel akımlar anlaşılmak suretiyle ele alınabilir. Demek ki Anadolu’da Aleviliğin kökenini, sadece Sünni-Şii bölünmesine kaynaklık eden olaylarda aramak tarihsel ve sosyolojik olarak hiçbir geçerliliğe sahip bulunmamaktadır. Türk kitlelerin yüzyıllara yayılan zaman sürecinde ve farklı coğrafyalarda, farklı inançlara ve kültürlere sahip halklarla ilişkide bulunmaları sonucunda oluşan dinsel ve kültürel senkretizm Alevîliğin anlaşılabilmesinin yegâne anahtarıdır. Kısaca tanımlamak gerekirse, Anadolu Aleviliği işte bu senkretizm (sentez) sonucunda oluşmuş bulunan kendine özgü bir inanç anlayışıdır.
 
Bu anlayış, tarihsel ve sosyal koşulların doğal bir sonucu olarak, kitabi olmaktan çok sözlü geleneğe dayalı, eski inançların ve mitolojinin bazı İslam’i şekiller altında yaşamağa devam etmiştir. Zaman içerisinde Alevilik gelişerek İslam’dan çok farklı bir inanç kurum ve kuralları ortaya çıkarmıştır. Bugün İslam’da olan 5 şart ve inanç pratikleri Alevilikte yoktur Alevilikte olan inanç pratikleri örneğin cem kurumu vs. İslam’da yoktur. Alevilik sembolik olarak İslam’dan bazı isim ve terimleri, Ehlibeyt sevgisi, Ali ve davasına sahip çıkmıştır, fakat ne onların, nede İslam’ın  şeriat kurallarını almamıştır ve uygulamaz..